МУЗЕЙ МЕН АРХЕОЛОГИЯНЫҢ САБАҚТАСТЫҒЫ
- Шымкент қаласы, Әл-Фараби ауданы
Тарихты сақтау мен танытудың ортақ миссиясы
Археология мен музей – өткен мен бүгінді жалғайтын, тарихи мұраны сақтап, келешек ұрпаққа жеткізетін бір-бірімен тығыз байланысты салалар. Археология жер қойнауында сақталған тарихи деректерді зерттеп, адамзат өркениетінің даму жолын ашып көрсетсе, музей сол құндылықтарды сақтап, ғылыми тұрғыда жүйелеп, қоғамға ұсынатын мәдени институт ретінде қызмет етеді.
Археологиялық зерттеулер нәтижесінде табылған әрбір жәдігер – белгілі бір дәуірдің үнсіз куәгері. Қыш ыдыстар, еңбек құралдары, әшекей бұйымдар, көне теңгелер мен тұрмыстық заттар арқылы өткен кезеңнің мәдениеті, тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымы туралы маңызды мәлімет алуға болады. Алайда археологиялық табыстар тек қазба жұмыстары арқылы ғана емес, оларды сақтау, зерттеу және таныстыру жұмыстары арқылы толық құндылыққа ие болады. Бұл ретте музейдің рөлі ерекше.
Музей археологиялық мұраларды ғылыми өңдеуден өткізіп, арнайы сақтау талаптарына сай қорғап, экспозиция арқылы келушілерге ұсынады. Осылайша археология ғылымының нәтижелері қоғаммен байланысқа түседі. Келушілер көне дәуір жәдігерлерін өз көзімен көріп, тарихи танымын кеңейтеді.
Бүгінде музейлер тек экспонаттарды көрсететін орын ғана емес, ғылыми-ағартушылық орталыққа айналып келеді. Археологиялық көрмелер, тақырыптық экскурсиялар, шеберлік сабақтары мен интерактивті жобалар арқылы тарихи мұраға деген қызығушылық артып отыр. Бұл әсіресе жас ұрпақтың тарихи сана-сезімін қалыптастыруда маңызды.
Қазақстан аумағындағы археологиялық ескерткіштер мен тарихи орындар ұлттық мәдениеттің ажырамас бөлігі болып саналады. Сол мұраны зерттеу – археологтардың, ал сақтау мен насихаттау – музей мамандарының ортақ міндеті.
Қорыта айтқанда, музей мен археология – бірін-бірі толықтыратын, тарихи жадымызды сақтауға бағытталған маңызды салалар. Археология өткенді ашса, музей сол өткенді бүгінгі ұрпақпен байланыстырады. Тарихты тану мен оны құрметтеу – болашаққа деген жауапкершіліктің көрінісі.
Динара ҚОСМҰРАТ
Шымкент қалалық музейлер бірлестігінің ғылыми қызметкері